بیش از 50% افراد بزرگسال در محیط کار خود به نحوی در معرض یکی ازعوامل زیان آور شیمیایی ، فیزیکی ، بیولوژیک ، ارگونومیک یا استرسهای روانی و فشارکاری بیش از حد قرار دارند .محل های کار فاقد ساختار ایمنی وبهداشت حرفه ای ، کار با انواع موادشیمیایی سمی و خطرناک ، کار در معادن روباز وزیر زمینی ، کار با سموم و آفت کشها در کشاورزی ،کاردر مشاغل خانگی وفرآیندهای تولیدی سنتی،کارهای ساختمانی ، کارگاههای کوچک فنی خدماتی درشهرها و روستاها ،و... عمده محیط های کاری هستند ، که کارگران را در معرض مواجهه با انواع عوامل زیان آور ، فیزیکی ، شیمیایی ، بیولوژیکی و ارگونومیکی قرار می دهند. مهندسی بهداشت حرفه ای با هدف حفظ ، تأمین و ارتقاء سطح سلامت شاغلین در بخش های مختلف صنعت، معدن، کشاورزی و خدمات پا به عرصه وجود نهاده و با شناسایی عوامل زیان آور محیط کار و ارائه راه کار های کنترلی نقش موثری در پیشگیری و کنترل مخاطرات ، بیماری های شغلی و حوادث ناشی از کاردر همه محیط کار دارد .کارشناسان بهداشت حرفه ای تلاش می کنند تا با کنترل عوامل زیان آور محیط کار از بروز نقص عضو ، ازکار افتادگی و بیماریهای شغلی در شاغلین جلوگیری نمایند ، نظارت وآموزش مداوم صاحبان کارگاهها و کارخانه ها وکارگران نیز درراستای این امر مهم انجام می شود . بنابراین نظارت وبازرسی منظم از محیط های کار وسنجش عوامل زیان آور و در مرحله بعد انجام اقدامات کنترلی موثر بهداشت حرفه ای همراه باانجام مراقبتهای بهداشتی کارگران که از فعالیتهای اصلی بهداشت حرفه ای است که نقش موثری درایجاد محیط های کاری سالم وایمن و ارتقای سلامت شاغلین دارد .
اهداف بهداشت حرفه ای :
کمیته مشترک کارشناسان (WHO ) و(ILO) در سال 1953 هدف های بهداشت حرفه ای را این چنین بیان کرده اند :
1- تامین ، حفظ و ارتقای سطح سلامت جسمانی ، روانی و اجتماعی کارکنان همه مشاغل
2- پیش گیری از بروز بیماریهاو حوادث ناشی از کار
3-انتخاب کارگر یا کارمند برای محیط و شغلی که از نظر جسمانی و روانی توانایی انجام آن را دارد یا به طور اختصار تطبیق کار با انسان (ارگونومی)
برنامه ها و شرح وظایف :
- تدوین، ابلاغ، نظارت و پیگیری اجرای برنامههای عملیاتی و مداخلهای بر اساس وظایف محول شده در منطقه تحت پوشش دانشگاه
- نظارت، مدیریت و جمعآوری آمارهای مرتبط با برنامههای محول شده و استخراج شاخصهای مرتبط و تجزيه تحليل آنها و ارسال پسخوراند به مراکز بهداشت شهرستان و مداخله لازم بهمنظور بهبود شاخصها
- همکاری با برنامه نیازسنجی آموزشی بازرسان بهداشت محیط، بازرسان بهداشت حرفهای، کارشناسان بهداشتی و بهورزان در حوزه تحت پوشش دانشگاه
- نظارت و اجرای برنامه پایش فنی از مراکز بهداشت شهرستان و مراکز تابعه در فواصل زمانی معین، ارسال گزارش و پیگیری نتایج اجرای گزارش ارسالشده برای برنامههای محول شده
- تدوین و اجرای برنامه های آموزشی مربوط با هر برنامه تخصصی
- تدوین، ابلاغ و نظارت بر اجرای برنامه عملیاتی تشکیلات بهداشت حرفهای (ایستگاه بهگر، خانه های بهداشت کارگری، کمیتههای
- حفاظت فنی و خوداظهای - خودکنترلی کارفرمایان) در محیط کار و ابلاغ به شبکهها/مراکز بهداشت تابعه.
- تدوین، ابلاغ و نظارت بر اجرای برنامه عملیاتی بهداشت کشاورزی و ابلاغ به شبکهها/مراکز بهداشت تابعه.
- تدوین، ابلاغ و نظارت بر اجرای برنامه عملیاتی بهداشت قالیبافان و ابلاغ به شبکهها/مراکز بهداشت تابعه.
- تدوین، ابلاغ و نظارت بر اجرای برنامه مشاغل سخت و زیان آور
- تدوین، ابلاغ و نظارت بر اجرای برنامه تشدید بازرسی های بهداشت حرفه ای
- تدوین، ابلاغ و نظارت بر برنامه توسعه خدمات بهداشت حرفه ای ارائه شده توسط شرکت های خصوصی دارای مجوز
- تدوین، ابلاغ و نظارت بر اجرای برنامه عملیاتی بهداشت حرفه ای بیمارستانها و ابلاغ به شبکهها/مراکز بهداشت تابعه.
- تدوین، ابلاغ و نظارت بر اجرای برنامه عملیاتی سلامت عوامل اجرایی پسماند و ابلاغ به شبکهها/مراکز بهداشت تابعه.
- تدوین، ابلاغ و نظارت بر اجرای برنامه عوامل زیانآور شیمیایی محیط کار (سرب، آزبست، جیوه، سیلیس و...) و ابلاغ به شبکهها/مراکز بهداشت تابعه.
- تدوین، ابلاغ و نظارت بر اجرای برنامه عملیاتی طرح کهاب و ابلاغ به شبکهها/مراکز بهداشت تابعه.
- تدوین، ابلاغ و نظارت بر اجرای برنامه حوادث شیمیایی و پروفایل ایمنی مواد شیمیایی و ابلاغ به شبکهها/مراکز بهداشت تابعه.
- نظارت بر فعالیت مراکز طب کار در منطقه تحت پوشش
- تدوین، ابلاغ و نظارت بر اجرای برنامه عملیاتی کارگاههای ساختمانی و ابلاغ به شبکهها/مراکز بهداشت تابعه
- تدوین، ابلاغ و نظارت بر اجرای برنامه بسته سلامت کارکنان و ابلاغ به شبکهها/مراکز بهداشت تابعه.
- برنامه گرامیداشت روز جهانی ایمنی و بهداشت حرفه ای